CREAN UN MAPA CORPORAL DAS EMOCIÓNS

  Un equipo de investigadores finlandeses creou o que probablemente sexa o primeiro mapa corporal das emocións humanas. 

  Os científicos, da Universidade de Aalto, comprobaron que cada emoción desperta reaccións en determinadas zonas do corpo e que esto sucede con persoas de culturas moi diferentes. 

  Polo tanto, conclúen os autores do traballo que publica a revista PNAS da Academia de Ciencias de Estados Unidos, este mapa físico emocional ten bases biolóxicas e é universal. 

  O corpo reacciona según uns mecanismos biolóxicos que nos preparan para responder ó entorno, xa sexa para defendernos ou para disfrutar da situación.

                       

  

  As emocións axustan non só a nosa saúde mental, senón tamén os nosos estados corporales, de esta forma prepárannos para reaccionar rápidamente ante os perigos, pero tamén ante calquera oportunidade que ofreza o entorno, como unha interacción social placenteira. 

  Para o seu estudio, os científicos realizaron cinco experimentos, nos que 701 persoas debían localizar en qué lugar sentían o efecto dunha serie de emocións básicas- como a ira, o medo, o asco, a felicidade, a tristeza ou a sorpresa- e outras máis complexas -como a ansiedade, o amor, a depresión, o desprezo, o orgullo, a vergoña e a envexa. 

  Os participantes debían colorear unha silueta humana nas zonas que se activaban máis ou menos mentras oían as palabras que designan cada unha destas emocións. O bermello usouse para marcas as áreas de maior actividade e o azul as de menos sensación. 

  Así observaron unha gran coincidencia, por riba do 70%, das zonas coloreadas.

                        

                      

  Según se pode apreciar no mapa creado polos investigadores, as dúas emocións que causan unha reacción corporal máis intensa e en todo o corpo son o amor e a ledicia. 

  Tamén se pode ver que, en xeral, todas as emocións básicas activan sensacións na parte superior do corpo, onde están os órganos vitais, e especialmente na cabeza. 

  Ademáis da proba das palabras, tamén se fixeron outros catro experimentos con fotografías, imaxes, películas e relatos que buscaban transmitir ós suxeitos as emocións en cuestión.

  E para asegurarse de que estos mapas físicos emocionais non dependían da cultura ou grupo lingüístico ó que pertenecían os participantes, repetíronse os exercicios con tres grupos diferentes: finlandeses, suecos e taiwaneses. 

  Os científicos observaron que os resultados seguían amosando coincidencias: a resposta física ás emocións, parece, é universal. 

CÓMO SER FILÓSOFO (E PARECELO)

   Consellos sobre qué vestir:
 Os filósofos rara vez se interesan pola roupa, e, nembargantes, si hai eleccións que resultarían sorprendentes nun espíritu filosófico. O ser unha profesión básicamente antiautoritaria, dada a predilección dos rexímenes autoritarios polos uniformes, sería raro que estiveras tentado a porte un deles. Se é así, igual deberías reconsiderar os teus credenciais filosóficos.

                          
  Qué comer:
 De todo, como a maioría. Pero si existe una forte tendencia, ó menos na filosofía anglosaxona contemporánea, cara o vexetarianismo. A culpa é de Peter Singer que convenceu a moitos colegas de que comer carne é reprobable moralmente.
  Qué beber:
 O que queiras, pero para ser honestos, hai unha forte aposta entre os filósofos polo viño tinto e o café. Quizáis sexa certo que o que se anima por medio de ambos líquidos apréstase a revelar a súa verdadeira natureza.
  Qué ler:
 Moito e moita filosofía. En filosofía, a práctica inclúe interactuar coas mentes máis lúcidas e a mellor forma de facelo, en ocasións, a única, é ler. Ás veces o que precisas está enterrado nun volumen infumable, de modo que terás que apretar os dentes e continuar.

  Qué pensar: 
 Todas as ciencias naturais e sociais son un terreo aboado á filosofía, e o mesmo fan as artes, a literatura, a política, a historia e a actualidade. A miúdo sorprende o que un bo filósofo é capaz de facer cun tema do que todavía non se ocupara a tradición filosófica. De mentiras e sandeces non se ocuparon nen Platón, nen Mill nen Nietzsche e nembargantes, a historia da filosofía é a historia da loita contra a tontería. Sócrates que tiña bo ollo para detectar ós profesionais da honradez, deixaba en evidencia a moitos estúpidos que se crían autoridades. E só aceptou o veredicto do Oráculo de Delfos, que o nomeaba o home máis sabio só ó darse conta de que a súa sabiduría consistía en coñecer a profundidade da súa ignorancia.

                              
  De qué falar: 
 Falar de filosofía con amigos e enemigos é unha fórmula para manterse mozo. O xogo dos argumentos é esencial na filosofía. Un intercambio vigoroso de ideas, sexa por escrito ou oralmente, é básico á hora de acercarse á verdade. Coa filosofía podes defender a posición que queiras, a máis aparentemente peregrina, si eres capaz de atopar un bo argumento.
  Vive e morre: 
 A filosofía non tería nengún sentido se non nos ensinara a vivir sen traicionar os nosos valores e a morrer sen medo. Dióxenes, Sócrates ou Voltaire foron fieis a si mesmos de forma espectacular. Recórdese a Dióxenes tumbado prácidamente ó sol mentres o gran Alexandro Magno lle preguntaba se había algo que poidera facer por el... "Apártate. Quítasme o sol", foi a gloriosa contestación do cínico. E a morte de Sócrates, bebendo pausadamente o veneno (cicuta) tras unha charla filosófica.

                        
         

A ERA DOS CYBORGS XA COMENZOU

  Implantes médicos, complexas relacións cerebro-máquina, insectos robóticos por control remoto, androides... A fronteira entre os seres vivos e os creados pola tecnoloxía faise cada vez máis difusa. Avances recentes permiten, cada vez máis, combinar máquinas e organismos vivintes dunha forma cada vez máis eficaz, dando lugar a toda unha nova industria que ten, según os expertos, un enorme potencial... aínda que non está exenta de riscos e de serias preocupacións éticas. 

                       

  A ciencia ficción, o cine e a literatura levan décadas amosándonos organismos modificados que fan alarde de poderes extraordinarios. O término "cyborg" procede, en inglés, da unión e posterior contracción das palabras "cybernetic organism". Pero os cyborg, nos que se combinan tecnoloxía e bioloxía, deixaron de ser unha fantasía para entrar de cheo no mundo real. 

  Nos últimos anos, por exemplo, os implantes médicos basados en materiais intelixentes que reaccionan automáticamente ós cambios físicos convertíronse nunha realidade. Igual que os tecidos artificiais, deseñados por ordenador a partir de datos obtidos por resonancias magnéticas das superficies orgánicas nas que deben "encaixar" sen provocar rexeite.

  A microelectrónica e a tecnoloxía de semiconductores tamén avanzou, permitindo o desenrolo de toda unha nube de implantes electrónicos capaces de controlar, restaurar ou mellorar as funcións naturais do corpo humano. Bos exemplos son os marcapasos, as retinas artificiais, os implantes auditivos ou os que, insertados no cerebro, serven para estimular ós pacientes de Parkinson. 

                  

  

  Na actualidade, o desenrolo da bioelectrónica estase combinando coa robótica para dar lugar a sofisticadas "neuropróteses". Os científicos tamén traballan na creación de "interfaces home-máquina" (chamados BMI ) que poden implantarse directamente no cerebro e controlar desde alí, por exemplo, os movementos dun robot externo. E aínda máis, esa mesma tecnoloxía está resultando decisiva na creación de ferramentas neurocientíficas que facilitan a comprensión do modo en que o noso cerebro funciona. 

  Hai tamén BMI que non se limitan a emitir impulsos eléctricos para cumprir a súa función, senón que liberan directamente no interior do cerebro determinadas sustancias que poden utilizarse para a comunicación entre dispositivos electrónicos e organismos vivos. E permitir, á inversa dos exemplos anteriores, controlar un organismo "desde fóra".

  Dunha forma ata agora maioritaria, os BMI considéranse uns excelentes proveedores de datos.   Nembargantes, estes implantes tamén poden usarse para alimentar determinadas sinais cerebrais ou inhibir outras, provocando respostas físicas concretas. O cal pode ser algo moi controvertido desde o punto de vista ético.

                          

 Por agora, este tipo de tecnoloxía limítase, nos seres humanos, a estimulacións moi concretas e de carácter local. O noso corpo é demasiado complexo como para ser controlado por enteiro (polo menos ata agora) por esta clase de dispositivos. 

VIDA NA TERRA PROFUNDA

  En profundos buracos practicados en puntos da superficie terrestre moi alonxados entre sí os científicos están atopando os mesmos habitantes - bacterias e arqueas- moi similares. O parecer estos microbios forman unha poboación paralela a tódalas coñecidas, a biosfera subterránea. Os achados débense a unha búsqueda sistemática de ecosistemas microbianos subterráneos, que se encuadra no Observatorio do Carbono Profundo (DCO), un megaprograma de investigación internacional que cumpriu xa o seu cuarto ano de operación. 

  Este novo censo das poboacións da Terra fíxase na vida que existe por debaixo da superficie, a kilómetros de profundidade, e en como subsiste en condicións extremas de presión, temperatura e falta de luz. Pero o que máis chama a atención ata agora é a similitude dos tipos de organismos atopados, o que suxire que estas comunidades poden estar interconectadas e incluso fai pensar que neste ambente orixinouse a vida na Terra e non nos lagos ou mares, a hipótese máis aceptada. 

  O equipo de Matthew Schrenk, xeomicrobiólogo da Universidade Estatal de Michigan (EEUU), estudiou e secuenciou xenéticamente mostras de microbios que se alimentan de hidróxeno procedentes de América do Norte, Europa, Suráfrica e Xapón. Atoparon unha similitude entre eles dun 97%. Outros equipos están a facer o mesmo noutros lugares. 

              

  

A auga cos microbios extráxose a profundidades de ata cinco kilómetros, pero non se sabe ata cantos kilómetros cara abaixo se pode extender este tipo de vida. 

 A vida nestas condicións extremas é independiente da fotosíntese e básase en procesos chamados bioxeoquímicos. Un é a serpentización: cando a auga se atopa co mineral olivina a gran presión, a roca reacciona cos átomos de osíxeno da auga e convértese en serpentina, liberando hidróxeno, do que se alimentan os microbios. En experimentos a microescala realizados recentemente en Lion (Francia) demostrouse que o aluminio aumenta a rapidez co que se produce hidróxeno, mediante esta reacción, e explica que o faga en cantidades suficientes para soportar a vida profunda. 

                   

     

 Outro microbios aliméntanse doutros minerais, como os de ferro, que reaccionan ca auga do mar para producir igualmente hidróxeno.

  O saber como se comporta a auga no manto terrestre é algo que interesa moito ós investigadores destes temas. Un novo modelo permite avanzar no coñecemento das interaccións entre a auga e as rocas en condicións extremas de presión e ata 150 kilómetros de profundidade. Ata agora os modelos chegaban ata os 15 kilómetros soamente. 

  O traballo de Dimitri Sverjensky, que presenta un novo método para predecir a constante dieléctrica da auga a altas temperaturas e presións, permite atisbar procesos como a formación de diamantes, a acumulación de hidróxeno, o transporte de compostos químicos polo manto, a liberación de gases ou a formación da atmósfera terrestre na súa orixe. 

HIPERCONECTADOS

  En España hai máis móviles que persoas. Case 30 millóns de españois son internautas habituais. O 98% dos fogares teñen acceso á banda ancha. Entre tabletas e smartphones, existen máis de 40 millóns de usuarios. Casi o 90% dos internautas está nas redes sociais e unha porcentaxe similar de nenos acceden a internet. ¿Estarémonos pasando?

 Aínda que moitos estudos que relacionan o avance da tecnoloxía co desenrolo, a maioría deles refírense ó económico. Na Sociedade da Información somos ante todo consumidores: en ter teléfono, internet ou televisión de pago, os españois gastamos o ano pasado máis de 34.000 millóns de euros. Esa é a cifra que ingresaron as operadoras españolas, según a antiga Comisión do Mercado das Telecomunicacións (CMT).  E esas cifras non inclúen o negocio da venta de móviles, de televisores conectados, de consolas, de apps,... que mercamos. 

 E ¿qué nos da a cambio? Un recente informe de Ericsson dicía que o aumento da velocidade de conexión a internet xeneraba preto de 2.000 euros extra de ingresos anuais nun fogar. Pero en España, a tecnoloxía non parece estar mitigando a crise. En canto ó ocio, está claro que cambiou, agora a maioría é dixital. Pero non por eso é millor, nen pior. Se nos fixamos na educación, a entrada en tromba das novas tecnoloxías nas aulas non millorou os resultados dos informes PISA.

 Pero a tecnoloxía si cambiou por completo as nosas vidas. Ó levantarnos, o primeiro que facemos é coller o móvil. 

Xa non lemos xornais de papel, informámonos en smartphones e tabletas camiño do traballo. Nel, espéranos un buzón cheo de correos electrónicos. Na comida, seguro que hai alguén que ten o teléfono sobre a mesa. Non é extraño recibir unha chamada de traballo cando xa fai rato que nos fomos da oficina. E se saímos a cear ou de copas seguro que, durante ou despois, acabámolo colgando en Facebook. Os nenos neutralizámolos ca consola e, a pesar do anuncio, moitos deles non saberían que facer cun pao.

  Eiquí van uns datos que recordan como a tecnoloxía nos ten rodeados:

    1- O 98% dos fogares teñen cobertura de banda ancha.

    2- Somos 30 millóns de internautas

    3- O 20% conéctase en movilidade

    4- Pasamos un día de cada sete conectados.

    5- Un de cada tres úsao no baño.

    6- O 41% dos xóvenes sempre está conectado.

    7- Hai máis liñas móviles que españois.

    8- Temos 18 millóns de usuarios de Facebook

    9- O 53% renunciou o pracer de "non facer nada" por internet.

  10- Case o 100% dos menores de trece anos usa o ordenador a diario.